Sağlık Diyet Hastalıklar Dengeli Beslenme

HDL kolesterol: iyi kolesterol düzeyinizi nasıl artırabilirsiniz?
İyi kolesterol düzeyiniz sağlığınız için ciddi öneme sahiptir. HDL kolesterolu (aynı zamanda ” iyi kolesterol” olarak ta bilinir) kolesterol ölçüm sonuçlarınızda ne kadar yüksek seviyede çıkarsa o kadar iyidir. Bu bu kolesterol türü, damarlarımızda birikip damar tıkanıklıklarına yol açan kötü kolesterol LDL parçacıklarını toplayarak karaciğere getirir. Karaciğerde ise bu LHL kolesterolü ya glikojene dönüştürülerek biriktirilir veyahut idrar yoluyla vücut dışına atılır.
Bu yazımda iyi kolesterol düzeyini artırmanın sırlarını ve ipuçlarını ( püf noktalarını) sizlerle paylaşacağım.

Doktorunuz size kolesterol sorunu olduğunuzu söylediğinizde önünüzde iki sorun var demektir. Bunlardan birincisi kötü kolesterol düzeyinizi düşürmek, diğeri ise iyi kolesterol seviyenizi artırmaktır. Çünkü kötü kolesterol ne derecede kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskimizi artırıyo ise iyi kolesterol da o derecede bu riskten uzaklaşmamızı sağlıyor.

HDL kolesterol nedir? (kötü kolesterol nedir)
Kolesterol aslında vücudumuzun yaşam faaliyetlerini sürdürmesinde sayısız faaliyetleri bulunan ve vücut hücrelerimizin oluşumunda yer alan temel yapı taşlarından birisidir. Kolesterol maddesi kan da tek başına seyahat edemez. Bu nedenle bir protein molekülüne bağlı olarak kan yoluyla hücrelere ulaşabilir. Buna lipoprotein adı verilir. Kolesterol diye bir madde olmasaydı hücrelerimizi dışarıdaki etkilerden koruyacak bir hücre duvarı inşaa etmek mümkün olmazdı. Yine cinsiyet hormonlarının üretiminde kolesterol önemli rol oynar. Ancak bu hayati öneminin yanında lipoprotein adını verdimiz gezici kolesterol maddesinin kanda yoğun bulunmasının bazı riskleri de vardır.

Düşük Yoğunluklu lipoproteinler LDL kolesterol nedir?

Bu lipoproteinler kolesterolü tüm organlarımıza ve hücrelerimize taşıyamaktadırlar. şayet bedenimizde ihtiyaçtan fazla kolesterol yer alıyorsa fazla kolesterol kan dolaşımında gezdirilerek vücutta tutulur. Zamanla LDL kötü kolesterol bazı kimyasal değişikliklere uğrar e oksitlenir. Oksitlenen bu lipoprotein parçacıkları ve partikülleri küçük katı yağ parçaları haline dönüşür ve damar çeperlerine tutunurlar. Plak adı veirlen bu yapılanma yüzünden damarlarımız zamanla daralır ve yeteri miktarda kanı transfer edememeye başlar. Şayet duruma müdahale edilmezse damarlardaki bu yağ birikmesi zamanla damarı tıkar. Şayet bu tıkama kal damarlarında oluşursa koroner arter hastalıklardan söz ederiz.

HDL lipoproteinler ise iyi kolesterol adını verdiğimiz yapılardır. Bu kolesterol türü ise kandaki kötü kolesterolü toplar ve karaciğere vücuttan atılması için iade eder. HDL düzeyimiz ne kadar yüksekse bizim için o kadar iyidir. HDL kolesterolünün antioksidan, iyileştirici ve iltahap giderici etkileri vardır. Bu nedenle HDL düzeyini yüksek tutmak için tedbirler almalıyız.

Kandaki kolesterol düzeyi desilitredeki (dL) miligram (mg) oranında bulunması şeklinde ölçülür. Bir çok kişi HDL düzeyini Desilitrede 60 miligram olarak hedeflemelidir. Bu oranın 40 miligramdan aşağı düşmesi durumunda kalp hastalığı riski ile karşı karşıyayız demektir.

Ortalama bir erkek yetişkinde bu oran 40 ile 50 mg/dL arasındadır. Kadınlardaki ostrojen ve diğer cinsiyet hormonlarının da sayesinde bu oran 50 ile 60 mg/dL arasında bulunur. Ancak bu iyi kolesterol oranının daha da artırılması elbette faydalı olacaktır. Erkeklerde 40 Mg dan aşağı ve 60 Mg dan yukarı seviyeler riskli seviyelerdir.

Kadınlarda ise 50 Mg dan aşağı ve 60 Mg dan yukarı seviyeler riskli seviyelerdir
Peki kanımızdaki iyi kolesterol HDL düzeyinizi nasıl

Öncelikle yaşam tarzımızda yapacağımız küçük değişiklikler ile HDL seviyemizi en iyi duruma getirmede büyük fayda görürüz. Misal olarak sigara içmeyi terk etmek HDL düzeyini yaklaşık olarak %10-15 arası yükseltmektedir. Yine fazla kilolar HDL düşmanıdır. Verilen her 1 kg fazla kilo ile iyi kolesterol seviyesinin 0.4 mg arttığı görülmüştür. 30 kilogram fazlalığı olan birisinin olması gereken iyi kolesterol seviyesinde 12 miligram daha aşağıda bulunduğunu kolayca hesaplayabiliriz. Bunun için fiziksel egzersizler yapmak ve sağlıklı yiyecekler tüketmek gerekir. Sedanter yaşam adı verilen büro tipi hayat tarzı olan kişilerde kötü kolesterol yükselirken iyi kolesterol düzeyi de düşer. günlük 30 dakikalık bir egzersiz ile iyi kolesterol düzeyinizi artırabilirsiniz.

Doymuş yağ asitleri ile trans fat adı verilen türdeki bitkisel margarinlerde bulunan yağlar, iyi kolesterol seviyesini azaltmaktadır. Hidrojenize edilmiş sebze yağları da kolesterole sebep olur. Bu açıdan en sağlıklı yağ zeytinyağıdır. Hayvansal yağlarda ise balık yağını tercih ediniz. Alkol tüketimi de kötü kolesterol düzeyini yükselten ve iyi kolesterolu azaltan bir etkendir. Niasin adı verilen vitamin hapları iyi kolesterolün yükseltilmesinde fayda sağlar. Yine omega-3 yağ asitleri bakımından zengin bitkisel ve hayvansal gıdalar da kolesterol ile mücadelede büyük fayda sağlarlar.