Sağlık Diyet Hastalıklar Dengeli Beslenme

Akne sivilce nedir?

Akne veya  genel olarak bilinen adıyla sivilce rahatsızlığı, derinin hemen altında bulunan ve kıl köklerinin ihtiyacı olan yağı üreten sebum bezleri ile kıl köklerinin köklerinin kronik rahatsızlığıdır. Akne şikayetinin yaşandığı hastalarda sebum bezleri tıkanarak kist ve yumru biçimnde bir yağ birikimine neden olur.  Akne sivilce rahatsızlığı toplumda oldukça yaygın bir sıklıkta görülür.  Mesela Amerika Birleşik Devletlerinde toplumun yaklaşık % 20 sinin sivilce sorununu yaşadığına dair istatistikler mevcuttur. Sivilce sorunu daha çok ergenlik dönemlerinin başlaması ile birlikte başlamaktadır. Ergenlik çağına giriş ile birlikte cinsiyet hormonlarımızın salgı miktarı  hem kızlarda hem de erkeklerde artmaya başlamakta ve bu da sebum bezlerindeki sebum yağ üretiminin artmasına sebebiyyet vermektedir. Orta deri dermis tabakasında bulunan ve derinin yağ ihtiyacını karşılayan sebum bezlerindeki bu etkin yağ üretimi neticesinde  akne oluşmaktadır.

Sivilce Akne nasıl oluşur  gelişir ve meydana gelir?

Sebum bezlerinde üretilen yağ (sebum) normalde kıllar vasıtasıyla kıl köklerinden deri yüzeyine doğru çıkmaktadır. Bununla birlikte deri hücreleri bazen cilt gözeneklerini tıkayarak cilt yüzeyine yağ gelişine engel olabilirler.  Folleküllerin deriye çıkış yollarının tıkanmasıyla beraber bu yağ depolarında bakteriler üremeye başlarlar.  Bu bakteriler daha çok  Propionibacterium familyasındandır. Çoğalan bakteriler yangı ve iltahaba neden olarak Akne sivilce oluşumuna neden olurlar.

Diğer bir ifadeyle Sivilceler şu şekilde ortaya çıkarlar:

1. kıl follekülleri yollarının yetersiz  hava alması siyah noktalara sebep olur.
2. kıl follekülleri yollarının tıkanması enfeksiyon ve tahrişe neden olarak beyaz  peynirimsi bir irin ve akıntıya neden olur.
3. Sonuç olarak tıkanan kıl kökleri kanallarının tıkanması sonucunda bakteriyel üreme hızlanır ve kıl follekülü şişkin bir hal alır. Zaamnla sivilce baş vererek içerisindeki akıntıyı ve mikroplu sıvıyı dışarıya atmak ister. Bu dönemde kaşıntılar yoğunlaşır. Sivilcelerin bu lezyonlarına tıp dilinde komedon adı verilmektedir.
4. Akne yüzeysel olabileceği gibi derinin derinliklerinde de bulunabilir. bu durumda kist oluşumuna ve geniş abselenmelere neden olabilmektedir.

Sivilcelerin sebepleri ve nedenleri nelerdir. Sivilceye sorununun sebebi nedir?

Özellikle ergenlik dönemlerinde hormonal dengenin bozulması ve cinsiyet hormonlarındaki aşırı üretim, ergen gençlerde sivilce sorununa sebep olduğu bilinmektedir. Sivilce ve akne rahatsızlığının kalıtsal genetik ırsi oluşumunun yanında aşağıda sayılan başka değişik etmenler de sivilecelenmeye neden olmaktadır:

• Bazı ilaçlar(kortikosteroidler, lityum, ve barbiturat içeren ilaçlar)
• kadınların adet ve aybaşı dönemlerindeki hormonal değişimler.
• kozmetik maddelerde bulunan mazı kimyasal maddeler, yağlar
• şapka, kask gibi balımızı koruyan malzemelerin sıkı ve baskılı bir biçimde durması. gereksiz basınç ve terlemeye yol açması.
• çevresel etkenler(nem ve kirlilik gibi)

Sivilceler, lezyonun görüldüğü bölgenin sıkılması yüzünden azabilir ve şiddetli bir seyir alır. Bu nedenle mümkün olduğunca sivilcelerimizle oynamamalı ve onları kaşıyarak tahriş etmemeliyiz.

Sivilce belirtlileri nelerdir?

Sivilce bedenimizin herhangi bir bölgesinde oluşabilmektedir. Bununla beraber en fazla görüldüğü bölgeler, sebum bezlerinin ve yağ bezlerinin yoğunlaştığı vücut bölgeleri olan:

• yüz
• göğüs bölgesi
• sırt ve boyun bölgesi
• omuz bölgesi
• alın bölgelerinde görülmektedir

Her ne kadar kişiden kişiye farklılık gösterse de sivilcelerin en yaygın belirtileri şunlardır:

• siyah noktacıklı uç vermeler
• peynir kıvamında beyaz uç vermeler
• içerisi cerahat ve irin dolu olan acılı yaralar
• nodüller (sert ve belirgin şişlikler)

Bu belirti ve semptomlar diğer cilt hastalıklarına da benzeyebildiği için kesin teşhis için cildiye uzmanına gitmenizde fayda vardır.

Sivilce tedavisi:

Sivilce tedavisinin en önemli amacı sivilcenin yol açacağı yara izlerini ciltte minimum seviyeye indirmektir.  Sivilce rahatsızlığından yakınan kişilere değişik tedavi seçenekleri aşağıdaki şartlara göre uygulanabilmektedir:

• sivilceden muzdarip kişinin yaşı genel sağlık durumu
• akne sivilcenin ciddiyeti
• kişinin değişik tedavi medikasyon ve ilaç tedavisi yöntemlerine karşı olan hassasiyeti ve dayanıklılığı
• durumun gidişatı
• kişinin seçimi ve tercihi

Akne sivilce tedavisinde topikal   ilaç uygulamaları:

krem losyon , jel veya   solüsyon biçiminde deriye uygulanan ilaçlar   akne tedavisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bunlara  misali olarak:

Sivilce rahatsızlığının sistemik tedavisi.

sistemik tedavi ile veya oral yolla antibiyotikler   genellikle   ciddi akne sivilce şikayetlerine iyi geldii bilinir. Bu sistemik tedavide kullanılan başlıca ilaç türleri:

• doxisiklin
• eritromisin
• tetrasiklin

Ağır seyreden kistik ve yangılı akne sivilce rahatsızlığının tedavisi:

En etkili ve iyi sivilce ilacı olan Isotretinoin, ciddi akne lezyonlarında uygulanan ve aız yoluyla alınan bir ilaç çeşididir. kistik ve yangılı akne oluşumunu engeller ve sebum ya oluşumunu azaltan bir özelie sahiptir.  Hastaların yüzde 90′ında işe yaramakta e sivilce akne şikayetlerini tamamen ortadan kaldırmaktadır. Hekiman oral drug. Hekim kontrolünde kullanılması gerekir. Reçetesiz satılmaz.

Antibiyotikler ve akne sivilce tedavisi

Antibiyotiklerin genelde akne tedavisinde sınırlı bazı olumlu etkileri mevcuttur. Yine de son zamanlarda yapılan bazı bilimsel araştırmalar,  Özellikle ciddi  sivilce şikayetlerinde   rol oynayan bazı  dayanıklı bakteri türleri ile mücadelede (Propionibacterium akneleri gibi)  antibiyotik tedavisinin pek bir sonuç vermediğini söylemektedir.   bu araştırmaların sonucu olarak gelecekte sivilce tedavisinde antibiyotiklerin rolünün gittikçe azalacağı ortaya çıkmaktadır.  araştırmacılar, sivilce tedavisinde antibiyotik kullanımının yanında diyet rejim    uygulamasıyla birlikte diğer  bazı alternatif tedavi yöntemlerinin de uygulanmasının  faydalı olacağı hususunda birleşmektedir.